Profilaktyka stomatologiczna polega na zapobieganiu powstawaniu chorób zębów , przyzębia (tkanek otaczających zęby) a także wad zgryzu. Prawidłowo stosowana pozwala osiągnąć najdoskonalsze efekty w postaci zdrowego, silnego uzębienia i pięknego, pełnego uśmiechu. Profilaktyka to prosta metoda leczenia dla każdego, im wcześniej wprowadzona tym dająca lepsze efekty - zdrowe zęby i dziąsła, oszczędność czasu i pieniędzy przeznaczonych na leczenie zębów i przyzębia, piękny naturalny i własny uśmiech przez całe życie.
Głównym zadaniem profilaktyki jest walka z płytą nazębną - podstawową przyczyną rozwoju próchnicy i paradontozy. Z drugiej strony, profilaktyka dąży do zwiększania odporności tkanek zęba i przyzębia na atak kwasów i bakterii.
Higieny jamy ustnej
Instruktaż higieny zawiera szczegółowe wskazówki dotyczące zasad pielęgnacji jamy ustnej. Po przeprowadzeniu badania pacjenta, higienistka dobiera indywidualnie odpowiednią technikę szczotkowania zębów, w zależności od potrzeb pacjenta, stanu jego uzębienia i przyzębia, jak i jego zdolności manualnych. Uwzględniając problem oczyszczania gładkich powierzchni zębów, powierzchni międzyzębowych i miejsc trudno dostępnych, higienistka doradza w sprawie wyboru odpowiedniego typu szczoteczki i pasty do zębów oraz przyborów dodatkowych. Prezentacji środków służących do pielęgnacji jamy ustnej często towarzyszy demonstracja sposobu ich stosowania na modelach lub bezpośrednio w jamie ustnej pacjenta.
Skaling,piaskowanie
Profesjonalne oczyszczanie zębów ma na celu usuniecie płytki nazębnej i innych osadów gromadzących się na powierzchniach zębów, których nie udaje się usunąć domowymi zabiegami higienicznymi. W zależności od rodzaju złogów pokrywających zęby stosowane są różne metody:
- Mechaniczne oczyszczanie zębów z użyciem specjalnych szczoteczek i gumek oraz profesjonalnych past.
- Piaskowanie - zabieg usuwania osadu i przebarwień koron zębowych powstałych od kawy, herbaty, palenia tytoniu. Do tego celu służą aparaty powietrzno-proszkowe tzw. "piaskarki" - wyrzucające cienkim strumieniem mieszankę pyłu i wody, skutecznie likwidując osady i przebarwienia, których nie można pozbyć się samodzielnie za pomocą szczoteczki do zębów.
- Skaling jest to zabieg usunięcia twardych złogów nazębnych (kamienia nazębnego) gromadzących się na powierzchniach koron zębów i pod dziąsłami, z użyciem urządzeń ultradźwiękowych zwanych skalerami. Skaling jest z reguły zabiegiem bezbolesnym, jedynie w przypadku obecności stanu zapalnego tkanek otaczających ząb może pojawić się ból - w takiej sytuacji podawane jest znieczulenie miejscowe. Każdy skaling kończony jest polerowaniem wszystkich czyszczonych powierzchni. Zapobiega to ponownemu odkładaniu się płytki nazębnej i zapewnia pacjentowi przyjemne uczucie gładkości zębów.
Lakierowanie zębów
Najpopularniejszą formą profesjonalnej profilaktyki fluorkowej jest lakierowanie oczyszczonych zębów z zastosowaniem lakierów fluorkowych. Jest ono powszechnie stosowane zarówno w profilaktyce całego uzębienia, jak i w przypadku pojedyńczych zębów. Lakiery charakteryzują się dobrym przyleganiem do szkliwa zębów oraz długim powolnym uwalnianiem fluoru. Dzięki powyższym cechom preparaty te zapewniają redukcję próchnicy nawet do 40%. Zabieg lakierowania powinien być powtarzany 2-4 razy w roku w zależności od indywidualnych wskazań. Fluor stosowany w postaci lakierów fluorowych:
- wzmacnia szkliwo dzieci i dorosłych;
- zmniejsza odkładanie się płytki nazębnej;
- zapobiega powstawaniu próchnicy wtórnej (wokół wypełnień);
- zapobiega powstawaniu próchnicy w przebiegu leczenia aparatami stałymi;
- znosi nadwrażliwość szyjek zębowych.
Lakowanie zębów
Lakowanie bruzd zębowych polega na wypełnianiu bruzd i zagłębień w zębach specjalnym materiałem - lakiem szczelinowym. Bruzdy i szczeliny ze względu na swoją budowę są miejscami zalegania resztek pokarmu i rozwoju bakterii . Poprawne oczyszczenie bruzd jest utrudnione, co sprzyja rozwojowi próchnicy. Lakowanie zębów, zarówno mlecznych jak i stałych, ma więc na celu zabezpieczenie tych zagłębień przed procesem próchnicowym. Zabieg lakowania należy przeprowadzać jak najwcześniej, od momentu ukazania się zęba w jamie ustnej. Jednak wtedy, gdy ząb jest na tyle wyrżnięty, by można go było dostatecznie odizolować od dostępu śliny. Lakowaniu poddajemy przede wszystkim zdrowe stałe i mleczne zęby trzonowe i przedtrzonowe. Możliwe jest także zalakowanie zagłębień w powierzchniach podniebiennych stałych siekaczy górnych.
Jest to znakomita metoda zapobiegania próchnicy, prosta, bezbolesna i skuteczna - pozwala na osiągnięcie ok. 90% redukcji próchnicy.